اختلال شخصیت بدبین ( پارانوئید )

شخصیت، یک واژه ی عام است که براى توصیف الگوهای بارز رفتاری فرد در پاسخ به تجارب درون ذهنی يا بیرونی فرد به کار می رود. این الگوها قابل پیش بینی و پایدارند. اختلال شخصیت زمانی تشخیص داده می شود که اختلاف رفتارهای فرد، فراتر از حد تغییرات مشاهده شده در اکثر مردم باشد و یا صفات شخصیتی غیر قابل انعطاف و ناسازگارانه بوده و سبب ایجاد اختلال عملکرد و درماندگی شخص شوند. يكى از انواع اختلال شخصيت، شخصيت پارانوييد(بدبين) است.
بیماران مبتلا به اختلال، شخصیت پارانوئید اغلب به طور مشخصی شکاک و بی اعتماد به دیگران هستند. این افراد اغلب پرخاشگر، تحریک پذیر، بیش از اندازه حساس، حسود و یا عصبانی هستند و از قبول مسئولیت رفتارهای خود، شانه خالی کرده و اغلب مسئولیت را به گردن دیگران می اندازند. این افراد، ممکن است افرادی متعصب، دائما در جستجوی نشانه های مغبون و در زندگی همسرانی با حسادت بیمارگونه یا افرادی بدعنق و دعوایی باشند.

اختلال-شخصیت-پارانوئید

اختلال شخصیت پارانوئید

 

اختلال شخصیت پارانوئید چیست؟

اختلال شخصیت پارانوئید، مجموعه ای است از شرایطی که با طرز فکر غیر عادی و غیر طبیعی همراه است. افراد مبتلا به این اختلال، از بدگمانی، بی اعتمادی و شک به دیگران رنج می برند، حتی زمانی که دلیلی برای مشکوک بودن وجود ندارد.

این اختلال در اوایل بزرگسالی ظاهر می شود و در مردان بیشتر از خانم ها شایع می باشد.

 

شیوع اختلال شخصیت بدبین ( پارانوئید )

  • میزان شیوع این اختلال ٠/٥٪؜ تا٢/٥٪؜ در جمعیت عادی است. بايد بدانيم میزان شیوع این اختلال در میان اقلیت ها، مهاجران و ناشنوایان بیشتر است .
    • میزان بروز این اختلال در بستگان بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی (شيزوفرنى) و اختلالات هذیانی افزایش نشان می دهد .
    • این اختلال در مردان شایع تر از زنان است .

 

علت بروز اختلال شخصیت پارانوئید چیست؟

علت اصلی بروز اختلال شخصیت پارانوئید، مشخص نیست. اما ترکیبی از عوامل بیولوژیکی و روانی می تواند دخیل باشد. واقعیت این است که، این اختلال در افرادی که خویشاوندان نزدیک آن ها مبتلا به اسکیزوفرنی هستند، شیوع بیشتری دارد.

بیشتر بخوانید
زوجین با دیدن چه علایمی به زوج درمانگر مراجعه کنند؟

آسیب های روانی دوران کودکی نیز می تواند در بروز این اختلال در بزرگسالی دخیل باشد.

  • وجود یک عامل ژنتیکی به اثبات رسیده است .
    • غالبا مشکلات غیراختصاصی و زودرس خانوادگی وجود دارند .

علائم و نشانه های اختلال شخصیت پارانوئید

افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید معتقدند که دیگران قصد آسیب زدن به آن ها را دارند. این قبیل افکار می تواند مشکلات و تداخلاتی را در ارتباطات آن ها ایجاد کند. افراد مبتلا به این اختلال:

–         نسبت به تعهد، وفاداری و اعتماد دیگران شک دارند و معقدند که آن ها را فریب می دهند

–         تمایلی به در میان گذاشتن راز خود با دیگران ندارند، چرا که می ترسند از این اطلاعات بر علیه خودشان استفاده شود

–         به شدت حساس هستند و روحیه انتقاد پذیری پایینی دارند

–         حملاتی را که به شخصیت آن ها می شود به خوبی درک می کنند

–         شک و بدگمانی های تکراری دارند، با این که دلیلی برای شک وجود ندارد

–         در روابط خود سرد هستند و فاصله را با دیگران رعایت می کنند

–         نمی توانند خود را در بروز مشکلی دخیل بدانند و معمولا بر این باورند که حق با آن هاست

–         به سختی آرام می شوند

 

اختلال شخصیت پارانوئید چگونه تشخیص داده می شود؟

ویژگی بسیار مهم این بیماران، گرایش عمیق و ناخواسته به این است که رفتار دیگران را تحقیر آمیز یا تهدید آمیز تلقی می کنند، این گرایش از اوان بزرگسالی شکل می گیرد. بیماران اغلب تصور مى كنند مورد بهره کشی یا آزار دیگران واقع مى شوند. آنان اغلب به وفاداری و قابلیت اعتماد خانواده، دوستان یا همکاران خود شک و تردید داشته و توجیه کافی برای آن ندارند این بیماران تمایلی به اعتماد کردن ندارند، رفتار آنها رسمی بوده و ممکن است تنش عضلانی قابل توجهی داشته باشند و نتوانند آرامش خود را حفظ نمايند، اساسا محیط اطراف را زیر نظر گرفته و بررسی می کنند، اغلب خشک و جدی هستند. گرچه استدلال های آنان ممکن است گاه دروغین باشد اما گفتار آنها هدفمند است و شکل منطقی دارد. آنها از فرافکنی استفاده کرده و ممکن است پیش داوری و تعصب به طور کامل در آنها مشاهده شود. برخی از آنان اغلب در روابط زناشویی و جنسی حسادت مرضی داشته و وفاداری شریک جنسی خود را زیرسوال می برند. معمولا احساسات خود را مخفی کرده و از مکانیسم دفاعی فرافکنی استفاده می كنند.

بیشتر بخوانید
افسردگی در کودکان

اگر علائم فیزیکی در فرد مشاهده شود، پزشک به بررسی سوابق پزشکی و روانی بیمار می پردازد و ممکن است نیاز به انجام معاینات فیزیکی نیز باشد.

گرچه تست آزمایشگاهی برای تشخیص اختلال شخصیت پارانوئید وجود ندارد، اما پزشک از تست های تشخیصی مختلفی برای تعیین بیماری فیزیکی موثر در بروز علائم استفاده خواهد کرد.

اگر هیچ گونه علامت فیزیکی مشاهده نشود، بیمار به روانپزشک ارجاع داده خواهد شد.

 

درمان اختلال شخصیت بدبین ( پارانوئید )

  • دارودرمانی
    گاها، دارو براى درمان اضطراب و سرآسيمگى مورد استفاده قرار مى گيرد و در اكثر موارد داروهای ضد اضطراب، همچون دیازپام (Valium) یا کلونازپام (Klonopin) كافى هستند، گاهی برای درمان سرآسیمگی و افکار شبه هذیانی نیاز به استفاده ی کوتاه مدت از مقادیر کم داروهای ضد روانپریشی مثل اولانزاپین(Zyprexa) یا هالوپریدول (Haldol) می شود. در بعضی بیماران داروی ضد روانپریشی پیموزاید (orap) با موفقیت برای کاهش افکار پارانوئید، استفاده شده است .
    اساسا، سير بيماريى بسيار متنوع است. در برخی بیماران اختلال شخصیت تا پایان عمر دوام می آورد. در حالی که در سایرین پیش درآمد اسکیزوفرنی است. به طور کلی بیماران مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید مشکلاتی در کارکردن و زندگی با دیگران دارند و مسائل شغلی و زناشویی شایع هستند.
  • روان درمانی
    در حقيقت روان درمانی، درمان انتخابی است و توسط درمانگرانى كه در حوزه اختلالات شخصيت آموزش لازم را ديده اند، انجام مي شود.
درمان-پارانوئید

درمان پارانوئید

افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید، نمی توانند درمان خودسرانه ای داشته باشند، چرا که این افراد مشکل را از سمت خود نمی دانند. زمانی که صحبت از درمان می شود، روان درمانی که یک نوع مشاوره است، یکی از گزینه ها خواهد بود.

بیشتر بخوانید
آنچه باید از “درمان زود انزالی” بدانید

هدف از درمان، افزایش و بهبود مهارت ها و هم چنین تعاملات، برقراری ارتباط و سطح اعتماد به نفس می باشد. از آن جایی که اعتماد مهم ترین اصل است، درمان می تواند با چالش هایی همراه باشد و این گونه است که بسیاری از افراد، از ادامه دادن روند درمان منصرف می شوند.

مصرف دارو، راه درمان اختلال پارانوئید نیست، اما با این حال، داروهایی مانند داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب از سوی پزشک برای بیمار تجویز خواهد شد، به خصوص اگر علائم شدید باشد و یا بیمار از علائمی مانند افسردگی و یا اضطراب رنج ببرد.

 

عوارض مرتبط با اختلال شخصیت پارانوئید

مشکلات رفتاری و فکری مرتبط با اختلال پارانوئید می تواند بر کیفیت روابط فرد با دیگران و هم چنین عملکردهای اجتماعی و موقعیت های کاری تاثیر بگذارد. در بسیاری از موارد، افراد مبتلا به این اختلال، پیگیر افراد و شرکت هایی می شوند که فکر می کنند به آن ها آسیب می زنند.

اختلال شخصیت پارانوئید، اختلال مزمنی است بدین معنا که می تواند در تمام طول زندگی همراه فرد باشد. گرچه، برخی افراد مبتلا به این اختلال، عملکردهای خوبی را دارند و می توانند کار خوب و یا ازدواج موفق داشته باشند، اما در برخی دیگر چنین چیزی را شاهد نخواهیم بود. چرا که افراد مبتلا به اختلال پارانوئید، نسبت به درمان از خود مقاومت نشان می دهند و نتایج خوبی حاصل نخواهد شد.

 

آیا راهی برای پیشگیری از بروز اختلال شخصیت پارانوئید وجود دارد؟

گرچه پیشگیری از بروز این اختلال امکان پذیر نیست، اما درمان می تواند این امکان را فراهم کند که فرد راه های موثر در مقابله با این وضعیت را یاد بگیرد.

Source: https://www.webmd.com/mental-health/paranoid-personality-disorder#1

 

دکتر سعید انصاری

دارای گواهینامه تخصصی اعصاب و روان با نمره ممتاز، مسئول آموزش دانشجویان پزشکی در بخش روانپزشکی، مسول مرکز درمان سومصرف مواد (MMT) بیمارستان، برگزاری کارگاههای آموزشی با موضوع اعتیاد در دانشگاه علوم پزشکی، دوره تخصصی زوج درمانی زیر نظر دکتر سامرند سلیمی، دارای گواهینامه هیپنوتیزم تراپی از انجمن هیپنوتیزم ایران، دارای گواهینامه تخصصی نوروفیدبک، همکاری با رادیو سلامت، دوره تخصصی سکس تراپی، انجام مطالعات مختلف و نوشتن مقالات متعدد در زمینه روانپزشکی، عضو انجمن علمی روانپزشکان ایران، برگزاری کارگاه های مختلف خانواده درمانی، زوج درمانی، فرزندپروری و مشاوره پیش از ازدواج و …

پاسخ

Call Now Button