علائم افسردگی در مردان گاهی مثل سایهای سنگین بر زندگیشان میافتد، اما کمتر کسی متوجه آن میشود. مردان به دلیل فشارهای اجتماعی و فرهنگی، معمولاً احساسات خود را پنهان میکنند. برخی از مردان ممکن است به جای غمگینی، پرخاشگر شوند؛ برخی دیگر خود را در کار یا اعتیاد غرق میکنند تا از احساساتشان فرار کنند. اما افسردگی خاموش نمیماند؛ کمکم جسم و روحشان را تحلیل میبرد.
در ادامه، علائم افسردگی در مردان را بررسی میکنیم تا بتوانید این بیماری خاموش را زودتر بشناسید و راهی برای کمک به خود یا کسانی که درگیر آن هستند، پیدا کنید.
نشانههای افسردگی در مردان چگونه بروز داده میشود؟
افسردگی در مردان همیشه با غم و گریه همراه نیست و اغلب خود را در قالب رفتارهایی نشان میدهد که در نگاه اول ارتباطی با افسردگی ندارند؛ رفتارهایی مانند عصبانیتهای انفجاری، بیحسی احساسی، یا تمایل به انجام کارهای پرخطر که بهعنوان مکانیزم مقابلهای برای پنهان کردن احساسات منفی عمل میکنند. مردان معمولاً بهدلیل فشارهای فرهنگی برای «قوی بودن»، احساسات خود را سرکوب میکنند و همین موضوع باعث میشود افسردگیشان به جای نشانههای معمول، در قالب پرخاشگری، کمحوصلگی، کاهش اشتیاق و رفتارهای جبرانی دیده شود. این الگوی متفاوت بروز نشانهها تشخیص افسردگی در مردان را دشوارتر میکند و موجب تأخیر در درمان میشود.
دلایل بروز علائم افسردگی در مردان چیست؟
افسردگی در مردان معمولاً نتیجه عوامل زیستی، روانی و فشارهای اجتماعی است که در کنار هم باعث بروز علائم متفاوت و گاهی پنهان میشوند. تغییرات شیمیایی مغز، تجربه استرسهای شدید یا طولانیمدت، فشارهای کاری و مالی، مشکلات عاطفی و حتی سرکوب احساسات بهدلیل باورهای رایج درباره «قوی بودن مردان» میتواند زمینه ابتلا به افسردگی را فراهم کند.
وقتی مردان نمیتوانند احساسات خود را راحت بیان کنند یا کمک بگیرند، این فشارهای جمعشده بهمرور به شکل عصبانیت، بیحوصلگی، خستگی، کاهش انگیزه یا تغییرات رفتاری بروز پیدا میکند و تشخیص افسردگی را دشوارتر میسازد.
علائم افسردگی در مردان چیست؟
علائم افسردگی در مردان اغلب بهشکل متفاوتی نسبت به زنان ظاهر میشود و ممکن است بهجای غمگینی آشکار، با رفتارهایی مثل خشم یا انزوا بروز پیدا کند. شناخت علائم افسردگی در مردان برای تشخیص بهموقع و درمان مؤثر ضروری است. در ادامه، علائم جسمی و روانی-رفتاری افسردگی در مردان را بررسی میکنیم تا به شما کمک کنیم این اختلال را بهتر شناسایی کنید.
علائم جسمی افسردگی
افسردگی تنها یک مشکل روانی نیست و میتواند روی جسم مردان نیز تأثیر بگذارد. این علائم جسمی گاهی نادیده گرفته میشوند، اما نشانههای مهمی از افسردگی هستند:
- احساس خستگی مداوم حتی پس از استراحت کافی.
- بیخوابی، بیدار شدن مکرر در شب یا خواب بیش از حد.
- سردرد، کمردرد یا دردهای عضلانی بدون دلیل پزشکی مشخص.
- کاهش یا افزایش وزن بهدلیل کماشتهایی یا پرخوری عصبی.
- احساس ناراحتی معده، یبوست یا اسهال مرتبط با استرس روانی.
- احساس ضعف و کمبود انرژی برای انجام کارهای روزمره.
“Women are diagnosed with depression more often than men, but men can also be depressed. Because men may be less likely to recognize, talk about, and seek help for their negative feelings, they are at greater risk of their depression symptoms being undiagnosed and undertreated.”
«زنان بیشتر از مردان با افسردگی تشخیص داده میشوند، اما مردان نیز میتوانند افسرده شوند. از آنجا که مردان ممکن است کمتر احساسات منفی خود را تشخیص دهند، درباره آن صحبت کنند یا به دنبال کمک باشند، در معرض خطر بیشتری برای تشخیص داده نشدن و درمان علائم افسردگی خود قرار دارند.»
منبع: NIMH
علائم روانی و رفتاری
علائم روانی و رفتاری افسردگی در مردان اغلب با تغییرات در رفتار و خلقوخو همراه است و ممکن است بهاشتباه بهعنوان مشکلات شخصیتی دیده شود:
- واکنشهای تند و عصبانیت غیرمعمول در موقعیتهای ساده.
- دوری از دوستان، خانواده یا فعالیتهای اجتماعی مورد علاقه.
- بیعلاقگی به کار، سرگرمیها یا روابط شخصی.
- باور به اینکه هیچچیز بهبود نخواهد یافت یا زندگی بیمعنی است.
- دشواری در تصمیمگیری، تمرکز یا به خاطر آوردن جزئیات.
- احساس گناه، بیارزشی یا سرزنش خود بهصورت غیرمنطقی.
به گفته دکتر سعید انصاری:
«بسیاری از مردان افسردگی را با خستگی، عصبانیت یا دوری از دیگران نشان میدهند، اما این علائم فریادی خاموش برای کمک است که با تشخیص بهموقع میتوان به آن پاسخ داد.»
بررسی 9 علائم پنهان افسردگی در مردان
علائم افسردگی در مردان معمولا نسبت به افسردگی زنان بیشتر و شدید تر است. زیرا بسیاری از مردان احساسات خود را پنهان میکنند و یا برای فرار از آنها روی به خشونت و اعتیاد میآورند. با این حال نشانههای افسردگی در هر شخصی متفاوت است که در ادامه شایعترین آنها را بررسی میکنیم:
علائم افسردگی
| علائم پنهان | توضیحات |
|---|---|
| افکار خودکشی | افکاری مربوط به بیارزشی یا بیفایده بودن زندگی، یا نشانههایی از ناامیدی عمیق |
| کنارهگیری از اجتماع و خانواده | کاهش ارتباطات، دوری از جمع و ترجیح تنهایی حتی در محیط والدین یا همسر. |
| کاهش تمرکز و فراموشی | دشواری در انجام کارهای دقیق و کاهش کارایی ذهنی در تصمیمگیری یا برنامهریزی. |
| تغییر در اشتها و وزن | بیاشتهایی یا پرخوری ناگهانی که موجب کاهش یا افزایش وزن قابلتوجه میشود. |
| اختلال در خواب | بیخوابی، بیدار شدنهای مکرر یا حتی خواب بیش از حد و فرار از روزمره. |
| خستگی مداوم و کاهش انرژی | احساس بیرمقی در تمام مدت روز، حتی هنگام انجام کارهای ساده و معمولی. |
| احساس پوچی و ناامیدی | ناتوانی در احساس لذت، بیمعنا شدن اهداف و نداشتن انگیزه برای آینده. |
| تغییر در خلقوخو | تحریکپذیری، عصبانیتهای ناگهانی یا نوسانات شدید عاطفی بدون دلیل مشخص. |
۱. تغییر در خلقوخو
افسردگی همیشه با غم و اندوه همراه نیست. بسیاری از مردان افسرده به جای اینکه ناراحتی خود را نشان دهند، دچار تغییرات خلقی شدید میشوند.
- زود از کوره در میروند، حتی برای مسائل جزئی.
- احساس بیحوصلگی و بیانگیزگی میکنند.
- زودرنج میشوند و با کوچکترین انتقادی آزردهخاطر میشوند.
- حس خشم و پرخاشگری آنها افزایش پیدا میکند.
این تغییرات خلقی به گونهای است که ممکن است حتی اطرافیان متوجه نشوند که فرد دچار افسردگی شده است، بلکه فقط او را فردی “عصبی” یا “کلافه” ببینند. اما پشت این عصبانیت، روحی رنجدیده پنهان شده است.
۲. احساس پوچی و ناامیدی؛ گویی زندگی هیچ معنایی ندارد
یکی از نشانههای افسردگی در مردان، احساس ناامیدی و بیارزشی است. این حس مانند زهر به تدریج روح را میخورد و مرد را از درون تهی میکند. بهگونهای که:
- احساس میکنند که در زندگی شکست خوردهاند.
- دیگر هیچ چیز آنها را خوشحال نمیکند.
- امیدی به آینده ندارند و احساس میکنند هیچ راه فراری وجود ندارد.
- از خودشان و زندگیشان متنفر میشوند.
این احساس پوچی و ناامیدی، اگر نادیده گرفته شود، ممکن است مرد را به سمت تصمیمات خطرناکی مثل خودکشی سوق دهد.
۳. خستگی مداوم و کاهش انرژی حتی برای کارهای ساده
مردان افسرده معمولاً احساس خستگی شدیدی دارند، حتی اگر به اندازه کافی استراحت داشته باشند. به طوریکه:
- صبحها به سختی از رختخواب بلند میشوند.
- احساس بیانرژی بودن دارند، حتی برای کارهای ساده مثل دوش گرفتن.
- بدنشان همیشه خسته و سنگین به نظر میرسد.
- بهرهوری آنها در کار و زندگی کاهش مییابد.
این خستگی از علائم افسردگی در مردان در برخی موارد آنقدر شدید است که فرد دیگر علاقهای به انجام هیچ کاری ندارد، حتی کارهایی که قبلاً از آنها لذت میبرد.
۴. اختلال در خواب؛ پر خوابی یا کم خوابی
افسردگی معمولاً خواب را مختل میکند. برخی از مردان افسرده دچار بیخوابی میشوند، در حالی که برخی دیگر بیش از حد میخوابند. این نوع از علائم افسردگی در مردان به شرح زیر است:
- سخت به خواب میروند و نیمهشب مدام از خواب میپرند.
- صبحها احساس خستگی دارند، انگار که اصلاً نخوابیدهاند.
- خوابهای پریشان دارند و به صورت مکرر کابوس میبینند.
- در طول روز بیش از حد میخوابند و احساس میکنند که از زندگی فرار میکنند.
یادتان باشد که خواب بیکیفیت، افسردگی را شدید تر میکند و فرد را در چرخهای معیوب قرار میدهد.
۵. تغییر در اشتها و وزن؛ پرخوری، یا بیاشتهایی
افسردگی مستقیماً روی اشتها تأثیر میگذارد. برخی مردان اشتهایشان را از دست میدهند و به طور ناگهانی وزن کم میکنند، در حالی که برخی دیگر به پرخوری روی میآورند و دچار اضافهوزن میشوند. اثرات این نوع از علائم افسردگی در مردان به شرح زیر است:
- بیعلاقگی نسبت به غذا و کاهش وزن شدید
- پرخوری احساسی و تمایل به غذاهای ناسالم
- تغییرات ناگهانی در وزن بدون دلیل مشخص
۶. کاهش تمرکز و فراموشی
افسردگی تمرکز را به شدت کاهش میدهد. برخی از مردان افسرده دیگر نمیتوانند مانند قبل روی کارهایشان تمرکز کنند یا مدام چیزها را فراموش میکنند. این نوع از نشانههای افسردگی در مردان تأثیر منفی بزرگی بر زندگی شغلی و شخصیشان میگذارد. به گونهای که:
- تصمیمگیری برایشان دشوار میشود.
- احساس میکنند که ذهنشان همیشه درگیر و آشفته است.
- جملات را فراموش میکنند و حرفهایشان را نیمهکاره رها میکنند.
- تمرکزشان در کار به شدت کاهش پیدا میکند.
۷. کنارهگیری از اجتماع و خانواده؛ تنهایی خودخواسته
مردان افسرده اغلب تمایلی به برقراری ارتباط با دیگران ندارند. این کنارهگیری از اجتماع باعث میشود که فرد احساس تنهایی بیشتری کند، که خود افسردگی را تشدید میکند. برای مثال:
- از خانواده و دوستان فاصله میگیرند.
- علاقهای به شرکت در جمعهای اجتماعی ندارند.
- ترجیح میدهند بیشتر اوقات را تنها باشند.
- تماسها و پیامها را پاسخ نمیدهند.
۸. افزایش رفتارهای پرخطر؛ فریادی برای کمک
برخی از مردان افسرده برای فرار از احساساتشان، به رفتارهای پرخطر روی میآورند. برای مثال:
- مصرف بیش از حد الکل یا مواد مخدر
- رانندگی بیپروا و خطرناک
- انجام کارهای هیجانی و خطرناک بدون فکر
- بیتوجهی به سلامتی و ایمنی شخصی
این رفتارها معمولاً راهی برای پنهان کردن درد درونی هستند و از این طریق تلاش میکنند که افسردگیشان را نادیده بگیرند، اما در نهایت این رفتارها تنها مشکل و علائم افسردگی در مردان را پیچیدهتر میکنند.
۹. افکار خودکشی؛ زنگ خطری که نباید نادیده گرفته شود
متأسفانه، افسردگی اگر درمان نشود میتواند به نقطهای برسد که فرد دیگر امیدی به زندگی نداشته باشد. افکار خودکشی یکی از خطرناکترین نشانههای افسردگی در مردان است که نباید آن را نادیده گرفت. اثرات این نوع از علائم افسردگی در مردان به شرح زیر است:
- فکر کردن مکرر به مرگ و خودکشی
- احساس اینکه دیگر هیچ راهی برای بهتر شدن وجود ندارد
- نوشتن یادداشتهای خداحافظی یا صحبت درباره مرگ
- انجام اقداماتی برای پایان دادن به زندگی
به گفته دکتر سعید انصاری:
«افسردگی شدید در مردان ممکن است بهصورت انزوای کامل یا رفتارهای پرخطر بروز کند؛ این نشانهها نه ضعف، بلکه پیامی برای نیاز به حمایت و درمان هستند.»
صحبت های دکتر انصاری در مورد اهمیت پذیرفتن احساسات خود را حتما مشاهده کنید.
اهمیت پذیرفتن احساسات خود
درصورت تمایل به انجام مشاوره فرم زیر را پر کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس حاصل فرمایند
علائم افسردگی شدید در مردان
افسردگی شدید در مردان با علائم بسیار جدیتر و ناتوانکنندهای همراه است که میتواند زندگی روزمره، روابط و حتی سلامت جسمی را به خطر بیندازد. تشخیص این علائم برای مداخله سریع و جلوگیری از عواقب جدی مانند خودکشی بسیار مهم است. در ادامه، علائم افسردگی شدید در مردان را شرح میدهیم:
- افکار خودکشی یا خودآزاری: فکر کردن مداوم به مرگ، خودکشی یا آسیب زدن به خود، که نیاز به مداخله فوری دارد.
- پرخاشگری غیرقابلکنترل: خشم شدید یا رفتارهای پرخطر مثل رانندگی بیملاحظه یا درگیریهای فیزیکی.
- انزوای کامل: قطع کامل ارتباط با دیگران و کنارهگیری از تمام فعالیتهای اجتماعی.
- اختلالات خواب شدید: بیخوابی کامل یا خوابیدن بیش از حد (بیش از 12 ساعت در روز) بهصورت مداوم.
- کاهش شدید عملکرد کاری یا تحصیلی: ناتوانی در انجام وظایف شغلی یا تحصیلی بهدلیل فقدان انگیزه و تمرکز.
- علائم جسمی تشدیدشده: دردهای مزمن شدید، کاهش وزن قابلتوجه یا ضعف جسمانی بدون دلیل پزشکی.
- احساس پوچی عمیق: باور به بیارزش بودن زندگی یا ناتوانی در تجربه هرگونه لذت (آنهدونیا).
بیشتر بخوانید: مشاوره آنلاین روانشناسی
نشانه های افسردگی در مردان را جدی بگیرید
علائم افسردگی در مردان همیشه با غم و اندوه همراه نیست، بلکه میتواند پشت چهرهای آرام یا حتی پرخاشگر پنهان شده باشد. مردان زیادی هستند که در سکوت، با احساس پوچی، ناامیدی، بیحوصلگی و خشمهای کنترلنشده دستوپنجه نرم میکنند، اما چون این علائم کمتر شناخته شدهاند، دیر تشخیص داده میشوند و گاه با رفتارهای دیگر اشتباه گرفته میشوند.
نادیده گرفتن این نشانهها ممکن است آسیبهای جبرانناپذیری در پی داشته باشد؛ از فروپاشی روابط و زندگی شغلی گرفته تا تصمیمات خطرناک و حتی خودکشی. اگر شما یا عزیزی در اطرافتان با نشانههای افسردگی در مردان مواجه هستید، این موضوع را پشت گوش نیندازید.
درصورت دیدن چه علائمی از افسردگی در مردان باید اقدام درمانی انجام داد؟
درصورتیکه علائم افسردگی در مردان شدت بگیرند یا عملکرد روزمره، شغل، روابط و سلامت روانی آنها را به خطر بیندازد، مراجعه به متخصص ضروری میشود؛ زیرا مردان معمولاً نشانههای واقعی ناراحتی را پنهان میکنند و وقتی علائم آشکار میشود، یعنی شرایط از مرحله عادی گذشته و نیاز به کمک دارند. مؤثرتر سازد.
علائم زیر در مردان نیازمند اقدام درمانی فوری دارند:
- افکار خودکشی یا صحبت درباره بیارزش بودن زندگی
- پرخاشگری شدید، عصبانیتهای ناگهانی و رفتارهای کنترلنشده
- کنارهگیری کامل از خانواده، دوستان و فعالیتهای روزمره
- بیخوابی شدید یا خوابیدن بیش از حد
- افت ناگهانی عملکرد شغلی یا بیانگیزگی عمیق
- مصرف بیش از حد الکل یا مواد برای فرار از احساسات
- دردهای جسمانی مداوم بدون علت مشخص
- خستگی و بیانرژی بودن مداوم
- تغییرات شدید در اشتها، وزن یا خلقوخو
دکتر سعید انصاری با تجربه تخصصی در حوزه اختلالات افسردگی، میتواند بهکمک ارزیابی دقیق و درمان شخصیسازیشده به شما یا عزیزتان کمک کند تا این مرحله سخت با کمترین آسیب پشت سر گذاشته شود. همراهی یک متخصص قابلاعتماد مسیر درمان را روشنتر و قابلتحملتر میکند.
سؤالات متداول درباره علائم افسردگی در مردان
بیشترین چیزی که در مردان دیده میشود، خستگی مداوم، بیحوصلگی، کاهش تمرکز، بیانگیزگی و گاهی هم عصبانیتهای بیدلیل است. مردانی که افسرده میشوند ممکن است کمتر بخندند یا علاقهشان به چیزهایی که قبلاً دوست داشتند از بین برود. گاهی حتی خودشان هم متوجه نمیشوند که اینها نشانههای افسردگی است.
بسیاری از مردان از کودکی یاد گرفتهاند که باید “قوی” باشند، احساساتشان را بروز ندهند و همهچیز را درون خودشان نگه دارند. همین باور باعث میشود وقتی افسرده میشوند، بهجای اینکه کمک بگیرند، سکوت کنند یا احساساتشان را با رفتارهایی مثل پرخاشگری، انزوا یا اعتیاد پنهان کنند.
برای کمک به مردی که علائم افسردگی دارد، با مهربانی به حرفایش گوش دهید، او را به دریافت کمک و مشاوره تشویق کنید و فعالیتهای سادهای مثل پیادهروی پیشنهاد دهید. برای راهنمایی تخصصی، با دکتر سعید انصاری مشورت کنید
