سندرم خستگی مزمن که همچنین به آن آنسفالومیلیت میالژیک یا ME/CFS نیز گفته میشود، یک اختلال پیچیده است که حداقل تا شش ماه باعث خستگی شدید در فرد می شود. به دنبال فعالیت فیزیکی یا ذهنی علائم این سندروم بدتر می شود که حتی با استراحت هم نیز به طور کامل بهبود نخواهد یافت. در این مقاله به بررسی سندروم خستگی مزن و علائم آن میپردازیم.
سندرم خستگی مزمن چیست؟
سندروم خستگی مزمن اختلال نسبتا شایعی است و حدود ۳% از مردم به آن مبتلا هستند. سن ۲۰ – ۴۰ سالگی بیشترین سن ابتلا به اختلال است و اغلب زنان ۲ برابر بیشتر از آن شکایت میکنند. علل متعددی برای این سندروم که در ادامه این مقاله به انها میپردازیم. برای تشخیص سندرم خستگی مزمن هیچ آزمایش واحدی وجود ندارد. برای رد سایر مشکلات سلامتی که علائم مشابهی با آنسفالومیلیت میالژیک دارند ممکن است نیاز داشته باشید آزمایشهای مختلف پزشکی را انجام دهید. درمان این بیماری بر کاهش علائم تمرکز دارد.
بیشتر بخوانید: مشاوره خانواده در زعفرانیه
علل سندرم خستگی مزمن
سندروم خستگی مزمن علل مختلفی از جمله علل استرسی و روانی، علل عفونی دارد که فرد را مستعد می کند. نکته جالب دیگر نقش وراثت در ابتلا می باشد یعنی احتمال ابتلا به این اختلال در افرادی که در خانواده خود این بیماریی را دارند حدود ۲ برابر بیشتر است که نشان دهنده نقش ژن در بروز این اختلال است.
تئوری های زیادی برای علت سندرم خستگی مزمن وجود دارد، اما همچنان علت اصلی آن ناشناخته است. کارشناسان معتقدند که سندروم خستگی مزمن ممکن است با ترکیبی از عوامل مختلف ایجاد شود که در زیر به تعدادی از این عوامل اشاره میشود.
| ژنتیک | به نظر می رسد آنسفالومیلیت میالژیک در برخی خانواده ها دیده می شود، بنابراین برخی از افراد ممکن است با احتمال بیشتری برای ابتلا به این اختلال متولد شوند. |
| عفونت ها | برخی از افراد پس از بهبودی ناشی از عفونت ویروسی یا باکتریایی علائم سندرم خستگی مزمن را بروز می دهند. |
| آسیب جسمی یا عاطفی | برخی از افراد گزارش می دهند که اندکی قبل از شروع علائم خود دچار آسیب، جراحی یا استرس عاطفی قابل توجهی شده اند. |
| مشکلات مصرف انرژی | برخی از افراد مبتلا به سندرم خستگی مزمن در تبدیل سوخت بدن، در درجه اول چربی ها و قندها، به انرژی مشکل دارند. |
بیشتر بخوانید: روان درمانگر
علائم سندرم خستگی مزمن
علائم سندرم خستگی مزمن ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و همینطور شدت علائم آن می تواند روز به روز در حال نوسان باشد. علاوه بر خستگی، از دیگر علائم آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
| خستگی مفرط بعد از ورزش فیزیکی یا ذهنی. |
| مشکلات حافظه یا مهارت های تفکر. |
| سرگیجه که با حرکت از حالت دراز کشیدن یا نشستن به حالت ایستاده بدتر می شود. |
| درد عضلانی یا مفصلی. |
| خواب بی طراوت |
برخی از افراد مبتلا به آنسفالومیلیت میالژیک دارای سردرد، گلودرد و غدد لنفاوی حساس در گردن یا زیر بغل هستند. افراد مبتلا به این بیماری همچنین ممکن است به نور، صدا، بو، غذا و دارو حساس شوند.
عوامل خطر سندروم خستگی مزمن
از عواملی که میتواند در خطر ابتلا به سندروم خستگی مزمن یا آنسفالومیلیت میالژیک تاثیر گذار باشند میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
| سن | سندرم خستگی مزمن می تواند در هر سنی رخ دهد، اما بیشتر افراد جوان تا میانسال را تحت تاثیر قرار می دهد. |
| ارتباط جنسی | زنان مبتلا به آنسفالومیلیت میالژیک بیشتر از مردان تشخیص داده می شوند، اما ممکن است به این علت باشد که زنان به سادگی علائم خستگی خود را به پزشک اعلام میکنند. |
| سایر مشکلات پزشکی | افرادی که سابقه مشکلات پزشکی پیچیده دیگری مانند فیبرومیالژیا یا سندرم تاکی کاردی ارتواستاتیک وضعیتی دارند، ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به سندرم خستگی مزمن باشند. |
عوارض سندروم خستگی مزمن
علائم سندرم خستگی مزمن می تواند بیاید و از بین برود و اغلب در اثر فعالیت بدنی یا استرس عاطفی ایجاد می شود. این می تواند حفظ یک برنامه کاری منظم یا حتی مراقبت از خود در خانه را برای افراد دشوار کند. بسیاری از افراد ممکن است برای بلند شدن از رختخواب در مراحل مختلف بیماری خود ضعیف تر از آن باشند. برخی ممکن است نیاز به استفاده از ویلچر داشته باشند.
تشخیص سندروم خستگی مزمن
هیچ آزمایش واحدی برای تایید تشخیص سندرم خستگی مزمن وجود ندارد. علائم می تواند علائم بسیاری از مشکلات سلامتی دیگر را تقلید کند، از جمله:
| اختلالات خواب | خستگی می تواند ناشی از اختلالات خواب باشد. یک مطالعه خواب می تواند تعیین کند که آیا استراحت شما توسط اختلالاتی مانند آپنه انسدادی خواب، سندرم پاهای بی قرار یا بی خوابی مختل شده است یا خیر. |
| سایر مشکلات پزشکی | خستگی یک علامت رایج در چندین بیماری مانند کم خونی، دیابت و کم کاری تیروئید است. آزمایشها میتوانند خون شما را برای شواهد برخی از بیماری های اصلی بررسی کنند. |
| مسائل مربوط به سلامت روان | خستگی همچنین نشانه ای از انواع مشکلات سلامت روان مانند افسردگی و اضطراب است. یک مشاور می تواند در تعیین اینکه آیا یکی از این مشکلات باعث خستگی شما می شود کمک کند. |
بیشتر بخوانید: درمان اضطراب
همچنین برای افرادی که به سندرم خستگی مزمن مبتلا هستند، مشکلات سلامتی دیگری مانند اختلالات خواب، سندرم روده تحریک پذیر یا فیبرومیالژیا نیز به طور همزمان وجود دارد. در واقع، علائم همپوشانی زیادی بین سندرم خستگی مزمن و فیبرومیالژیا وجود دارد که برخی از محققان این دو اختلال را جنبههای متفاوت یک بیماری میدانند.
معیارهای تشخیص سندروم خستگی مزمن
دستورالعمل های ارائه شده توسط موسسه پزشکی ایالات متحده، خستگی مرتبط با سندرم خستگی مزمن را به شرح زیر تعریف می کند:
- آنقدر شدید که توانایی شرکت در فعالیت های قبل از بیماری را مختل می کند.
- به طور قابل توجهی با استراحت، خستگی کاهش نمی یابد.
- در اثر فعالیت فیزیکی، ذهنی یا احساسی بدتر می شود.
بیشتر بخوانید: پیشگیری از خستگی روانی
سخن آخر
سندرم خستگی مزمن (CFS) یک بیماری جدی و طولانی مدت است که بسیاری از سیستم های بدن را تحت تاثیر قرار می دهد.از نشانههای آن خستگی شدید است که با استراحت بهبود نمی یابد و ممکن است با فعالیت فیزیکی یا ذهنی بدتر شود. علائم دیگر می تواند شامل مشکلات خواب، تفکر و تمرکز و همچنین درد و سرگیجه باشد. در این مقاله درباره این سندروم کامل توضیح دادیم.
