علل استرس را بشناسید | عوامل بیرونی و درونی موثر

علل استرس از مسائل مربوط به کار گرفته تا نگرانی های مالی و نگرانی های سلامتی بسیار زیاد هستند. استرس بخشی اجتناب ناپذیر از زندگی است و می تواند تأثیر قابل توجهی بر سلامت جسمی و روانی ما داشته باشد. برای برخی افراد، علت استرس می‌تواند ناشی از یک اتفاق، مانند مرگ در خانواده یا از دست دادن شغل باشد.

مهم است که علل استرس را بشناسیم و برای مدیریت آن گام برداریم، زیرا می تواند تأثیر جدی بر سلامت کلی ما داشته باشد. در ادامه دلایلی که باعث ایجاد استرس می‌شود را برایتان آورده‌ایم.

چرا باید علل استرس را بشناسیم؟

” استرس″ ! واژه ای که این روزها زیاد شنیده می شود. احتمالاً شما هم بارها آن را تجربه کرده‌اید. اما تا زمانی که ندانیم دقیقاً چه چیزی باعث استرس می شود، نمی‌توانیم آن را کنترل کنیم.

در واقع، وقتی سخن از استرس یا فشار روانی به میان می آید در واقع منظور نحوه واکنش فرد به موقعیت های دشوار  و چالش بر انگیز است. وقتی با موقعیت های استرس زا یا ناشناخته رو به رو می شویم مغز به جسم فرمان آماده باش می دهد و بدن از طریق تغییراتی به این دستور واکنش نشان می دهد، تنش عضلانی، تپش قلب، تعریق، افزایش سرعت تنفس و . . .

باید بدانیم تنها موانع و چالش ها نیستند که استرس زا می باشند، بلکه بسیاری از تغییرات مثبت و منفی که در زندگی مان رخ می دهد،مانند: ازدواج، مهاجرت، تغییر شغل و … می توانند استرس تولید کنند. مانند:

برای تعدادی از افراد، استرس می تواند ناشی از ترکیبی از رویدادها باشد، مانند یک رابطه دشوار مداوم یا یک بیماری طولانی مدت. استرس همچنین می تواند ناشی از عوامل خارجی باشد، مانند محیط پر سر و صدا یا برنامه کاری آشفته. علاوه بر این، استرس می تواند ناشی از عوامل درونی مانند احساس غرق شدن یا اضطراب باشد.

استرس یک مشکل رایج است که افراد را در هر سن و زمینه ای تحت تاثیر قرار می دهد. این امر می تواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله کار، روابط، مسائل مالی، مشکلات سلامتی و حتی محیط باشد. شایع ترین علل استرس، مسائل مربوط به کار، مانند ساعات طولانی، حجم کاری سنگین و ضرب الاجل های فشرده است. مهم است که علائم استرس را بشناسید و از طریق مشاوره آنلاین روانشناسی و یا حضوری برای کاهش آن اقداماتی انجام دهید.

این می تواند شامل خواب کافی، خوردن یک رژیم غذایی متعادل، ورزش منظم و وقت گذاشتن برای استراحت و آرامش باشد. همچنین در صورت غیرقابل کنترل شدن استرس، مهم است که با یک پزشک یا متخصص سلامت روان صحبت کنید.

✔بیشتر بخوانید: راه کار هایی برای درمان استرس

علل استرس چیست؟ استرس از چی میاد؟

فقط مسائل منفی باعث استرس نمی‌شوند. حتی تغییرات مثبتی مثل ازدواج، بچه‌دار شدن، مهاجرت یا ارتقای شغلی نیز می‌توانند از جمله دلایلی باشند که ما را دچار فشار روانی کنند. بسیاری از افراد از خود می‌پرسند: استرس از چی میاد؟ واقعیت این است که استرس می‌تواند نتیجه یکسری اتفاقات بیرونی یا درونی باشد.

چه چیزی باعث استرس می شود؟

دلایل استرس	مثال‌هایی از عوامل استرس‌زا
بیرونی	تغییر شغل، طلاق، مهاجرت، دعوا با شریک زندگی
درونی	ترس از شکست، کمال‌گرایی، تعارض فکری
سبک زندگی	کم‌خوابی، تغذیه ناسالم، عدم تحرک، بی‌نظمی روزانه
محیطی	زندگی در محیط شلوغ، آلودگی، سر و صدای مداوم
حوادث ناگهانی	مرگ عزیز، تصادف، بلای طبیعی

عوامل استرس‌زا به چند دسته تقسیم می شوند؟

برای شناخت بهتر اینکه چه عواملی باعث استرس می شود و علل استرس چیست، باید بدانیم عوامل استرس‌زا معمولاً در دو گروه اصلی طبقه‌بندی می‌شوند:

✔ عوامل استرس‌زای بیرونی

کلیه تغییرات مثبت و منفی که در زندگی اتفاق می افتند استرس زا هستند و عوامل استرس زای بیرونی نامیده می شود. حتما از خود سوال میکنید اتفاقات مثبت زندگی مثل ازدواج، مسافرت، بچه دار شدن و … چرا باید استرس زا باشند؟! این اتفاقات به این دلیل استرس زا هستند که مستلزم سازگار شدن ما با شرایط جدید است و چنین امری انرژی زیادی از ما می گیرد. مثال‌هایی از استرس‌های بیرونی:

• تغییر محل زندگی یا مهاجرت
• ورود به یک رابطه جدید یا پایان یافتن آن
• بارداری یا فرزندآوری
• امتحانات، مصاحبه شغلی یا ارائه در جمع
• آلودگی، ترافیک یا زندگی در مناطق پر سروصدا

✔ عوامل استرس‌زای درونی

گاهی اوقات استرس از طرز تفکر و ویژگی های شخصیتی انسان ناشی می‌شود. مانند کمالگرایی، حس رقابت جویی، سبک زندگی ناسالم، تعارضات درونی. این موارد را عوامل استرس زای درونی می نامند.

همانطور که می‌دانیم درگیر بودن با تعارضات درونی، استرس ایجاد می کند. تعارض ها ممکن است ناشی از خواسته های مثبت باشند، مانند اینکه فرد بین رفتن دانشگاه و ازدواج مردد شود و نتواند درست تصمیم گیرد و یکی را انتخاب کند. تعارض های درونی ممکن است بین یک خواسته مثبت و یک خواسته منفی باشد، به طوریکه به دست آوردن یکی به معنی از دست دادن دیگری باشد. به طور کلی گاهی اوقات، این افکار و باورهای ما هستند که ما را تحت فشار قرار می‌دهند. مثلاً:

• کمال‌گرایی
• افکار منفی تکرارشونده
• عدم اعتماد به نفس
• ترس از قضاوت دیگران
• درگیری‌های درونی و تصمیم‌گیری‌های سخت

اگر نمی‌دانید که دلیل استرس چیست؟ احتمالا در حال تجربه نوعی تعارض درونی هستید که حتی از آن آگاه نیستید.

بیشتر بخوانید: بهترین دکتر درمان اضطراب در تهران

آیا قرار گرفتن در معرض فشارهای روحی و روانی می‌تواند از دلایل استرس باشد؟

قرار گرفتن در معرض فشارهای روانی می تواند باعث استرس شود. استرس پاسخی طبیعی به یک تهدید یا چالش درک شده است و می تواند برای سلامت جسمی و روانی ما مفید و مضر باشد. وقتی در معرض فشارهای روانی مانند حجم کاری شدید، روابط دشوار یا نگرانی های مالی قرار می گیریم، بدن ما با ترشح هورمون هایی مانند کورتیزول و آدرنالین پاسخ می دهد.

این هورمون‌ها می‌توانند به ما کمک کنند تا هوشیار و متمرکز بمانیم، اما اگر استرس بیش از حد شود، می‌تواند بر سلامتی ما تأثیر منفی بگذارد. استرس مزمن می تواند منجر به انواع مشکلات جسمی و روانی مانند افسردگی، اضطراب، بی خوابی و حتی بیماری قلبی شود.

مهم است که علائم استرس را بشناسید و برای کاهش آن اقداماتی انجام دهید. این می تواند شامل صحبت با یک درمانگر، درگیر شدن در تکنیک های آرام سازی، یا ایجاد تغییرات در سبک زندگی مانند ورزش منظم و خوردن یک رژیم غذایی سالم باشد. انجام این مراحل می تواند به کاهش اثرات فشارهای روانی و ارتقای رفاه کلی کمک کند.

بیشتر بخوانید: درمان اضطراب

آیا نداشتن کنترل زیاد یا عدم کنترل بر نتیجه یک رخداد از علل استرس است؟

زمانی که احساس می کنیم کنترل زیادی روی نتیجه یک رویداد نداریم، می تواند فوق العاده استرس زا باشد. این به این دلیل است که وقتی احساس می کنیم کنترلی نداریم، نمی توانیم برای بهبود وضعیت اقدامی انجام دهیم. این عدم کنترل می تواند به احساس درماندگی و احساس غرق شدن منجر شود. این امر می تواند به ویژه زمانی صادق باشد که رویداد چیزی خارج از کنترل ما باشد، مانند یک بلای طبیعی یا یک مشکل بهداشتی.

همچنین زمانی که در موقعیتی هستیم که کنترل محدودی داریم، مانند یک مصاحبه شغلی یا یک مکالمه دشوار، می تواند درست باشد. در این شرایط، دانستن اینکه برای رسیدن به نتیجه مطلوب چه کاری باید انجام دهید یا چگونه اقدام کنید، می تواند دشوار باشد.

کنترل استرس ناشی از عدم کنترل ممکن است دشوار باشد. می تواند منجر به احساس اضطراب، افسردگی و حتی علائم فیزیکی مانند سردرد و معده درد شود. همچنین می تواند منجر به مشکل در خواب، مشکل در تمرکز و مشکل در تصمیم گیری شود. مهم است به یاد داشته باشید که می توان استرس ناشی از عدم کنترل را مدیریت کرد.

چرا وقتی می‌بینمش استرس می‌گیرم؟

دیدن برخی افراد می‌تواند یادآور تجربه‌های تلخ، قضاوت شدن، یا احساس طرد و اضطراب باشد. مغز ما با دیدن این افراد، سریعاً به حالت هشدار وارد می‌شود؛ حتی اگر خطری واقعی در کار نباشد.

 تجربه منفی گذشته: ممکن است فردی که می‌بینید، شما را به یاد یک موقعیت استرس‌زا یا ناراحت‌کننده بیندازد. حتی اگر آن موقعیت تمام شده باشد، مغز همچنان با دیدن آن فرد، واکنش دفاعی نشان می‌دهد.

 ترس از قضاوت یا تحقیر: اگر احساس می‌کنید این شخص شما را قضاوت می‌کند یا قبلاً در حضورش احساس ضعف کرده‌اید، احتمال دارد هنگام دیدنش دچار اضطراب شوید.

 روابط پیچیده و مبهم: روابطی که هنوز در آن‌ها زخم، ناراحتی یا سوءتفاهم وجود دارد، می‌توانند منشأ استرس باشند. حضور طرف مقابل، این زخم‌ها را زنده می‌کند.

 اضطراب اجتماعی یا اعتماد به نفس پایین: گاهی استرس از درون خودتان می‌آید. اگر عزت‌نفس پایینی دارید یا نگران برداشت دیگران هستید، دیدن هر فردی که برایتان مهم است ممکن است استرس‌آور باشد.

عشق با اضطراب همراه است: روانشناسان می‌گویند عشق واقعی می‌تواند اضطراب‌آور باشد، چون بخشی از وجود ما را به دست دیگری می‌سپاریم.

دوست داشتن زیاد، کنترل را سخت می‌کند: عشق یا دلبستگی شدید، می‌تواند احساس ناتوانی در کنترل رابطه ایجاد کند. وقتی نمی‌دانید در دل طرف مقابل چه می‌گذرد، یا آینده رابطه برایتان مبهم است، این «ابهام عاطفی» استرس زیادی به همراه دارد.

چطور با این احساس کنار بیایم؟

• سعی کنید افکار پشت این استرس را شناسایی و بازسازی کنید (مثل: “آیا واقعاً خطری هست؟”)
• در صورت تکرار و شدت بالا، صحبت با یک روان‌درمانگر می‌تواند کمک زیادی کند
• تکنیک‌هایی مانند تنفس عمیق، تمرکز حواس و تصویرسازی ذهنی می‌تواند آرامش ایجاد کند

شناخت دقیق اینکه استرس از چی میاد و علل استرس چیست، گام مهمی در مسیر آرامش روان است. اگر بتوانیم تشخیص دهیم که دقیقاً چه چیزی باعث استرس می‌شود چه درون خودمان و چه در محیط اطراف آنگاه می‌توانیم راهکارهای مؤثری برای مقابله با آن انتخاب کنیم.

گاهی یک گفت‌وگوی ساده با مشاور، یا تغییر کوچکی در سبک زندگی، می‌تواند دنیایی از آرامش برای ما به ارمغان آورد. آگاهی، اولین گام برای درمان است.

سوالات متداول درباره دلایل استرس